Het literair midzomerfestival ZomerZinnen zet zaterdag 18 juni 2011 zijn tenten op in Amen. Het terrein rondom cafxe9 De Amer wordt de festivallocatie voor optredens van schrijvers, dichters en artiesten. Op de gastenlijst staat onder meer: Yves Petry, Marcel Mxf6ring, Ronald Giphart, Jan Donkers, Jakhals Thijs, Jannah Loontjens, Aad Meinderts, Egbert Hovenkamp, Rob Schouten, Meindert Talma, Rosa Timmer, Anne Doornbos, Martin Koster, Luc Oostra en Jan Kuipers, Jelle Leenes, FerryFlex, Mike & Sugar, Harry Niehof. Amen ligt in Aa & Hunze, de culturele gemeente van Drenthe in 2011.

Naast schrijversoptredens heeft ZomerZinnen een aantrekkelijk randprogramma met muziek, (straat)theater en kramen met o.a. verkoop van boeken. Het festivalterrein, de muziek en de straatoptredens zijn gratis toegankelijk. Wil je optredens van schrijvers bijwonen, koop dan een passe-partout (10,- of 12,50). Let op: Recenseer of film ZomerZinnen en win een iPod  Ben jij jonger dan 19 jaar dan maak jij kans op een fantastische iPod! Deze kun je winnen door van ZomerZinnen een pakkende recensie van minimaal 150 woorden te schrijven. Zet deze op jouw Hyves-, Facebookpagina of je persoonlijke blog en stuur hiervan een link naar zomerzinnen@gmail.com. onder vermelding van jouw naam, adres, telefoonnummer en leeftijd. Ben je beter met beeld dan met taal, dan kun je ook meedoen. Maak een leuk of opvallend filmpje van het festival van minimaal 2 minuten, zet deze op YouTube en stuur de link naar jouw filmpje naar de organisatie. Alle inzendingen moeten uiterlijk zaterdag 25 juni 17.00 uur bij de organisatie bekend zijn. Uit de inzendingen wordt door een deskundige jury voor beide categoriexebn xe9xe9n winnaar gekozen. Deze krijgen de prijs zo spoedig mogelijk overhandigd in de bibliotheek van hun eigen gemeente.

ZomerZinnen vindt plaats rond cafxe9 De Amer in Amen, ca. 5 kilometer ten zuidoosten van Assen. (Openbaar vervoer: Amen is 's avonds niet per openbaar vervoer bereikbaar.) Adres: Amen 20, 9446 PC Amen, www.zomerzinnen.nl

Er waren de afgelopen twee maanden een hoop tegenstrijdige berichten geweest die elkaar de indruk wilden geven over informatie te beschikken die van binnenuit was gekomen. Dat er een revolutie aan de gang was en dat de jeugd het voortouw had genomen. Daar tegenover stond dan de intel van andere getrouwen die wisten te melden dat het er nooit van zou komen. Het zou gaan om een evolutionaire omwenteling, een uitgestelde stammenoorlog, die vanwege langlopende regimes op het moment van de wissel een hoop kabaal veroorzaakten. Mede dankzij of volgens anderen weer vooral vanuit de huidige (sociale !!) media. Maar hoe nu de vele slachtoffers te verklaren? Als een vast onderdeel van de geschiedenis, van een evolutionair ritueel? Of ging het toch ook weer om heerschappij, om klasseverschil en onderdrukking. Zaken waar Erhart lang geleden over had meegediscussieerd en meerdere theoriexebn tegelijk over had uitgediept.

Onlangs had hij geprobeerd ze weer op te bouwen, maar er ontbrak overtuiging aan het profiel. Voor een beetje hypothese moest je ervan uit kunnen gaan dat er overeenkomsten bestonden tussen een wens van het operationele individu en zijn omgeving. De premisse bestond er in dat het individu zijn omgeving maakt. Althans dat er minimaal een soort van ambitieuze interactie aanwezig was met een bepaald doel ter verbetering van de levensomstandigheden, de x91livelihoodx92 van het individu. Inmiddels had Erhart wel een vermoeden wat er aan ontbrak. Daarbij hoefde hij niet ver te zoeken. Had hij niet zelf regelmatig in tweestrijd gestaan over het wel of niet volgen van zijn intuxeftie of, of en, juist kiezen voor het radicaal demonstreren van zijn vrije wil? Het begon dus al meteen met een frictie plus dat je ook al een soort eindstrijd moet kunnen voorafschaduwen. Een niet geringe hoeveelheid onvoorspelbare data die het voor hem onmogelijk maakte oprecht te kunnen zeggen dat hij een idee had over wat vrijheid in de hedendaagse mondiale context zou kunnen betekenen. Het spijtmoment voorbij begonnen allerlei denkrichtingen zich in hun onverstoorbaarheid  op te werpen als ideaalbeeld ten aanzien van zijn gemoedsrust. Dit ging maar door totdat Erhart besloot dat het zo niet  langer kon. Hij moest een beeld gaan vormen van zijn kennis, van wat kennis in het algemeen zou willen doen.

Op zondag 17 april is de dichter Jacob Groot te gast in het Architectuurpodium Assen. Hij is uitgenodigd vanwege zijn verblijf in 1992-1993 in het atelier van Theo van Doesburg in Meudon bij Parijs. Groot schreef in 2008 mede op grond van zijn verblijf destijds het hallucinerende boek Billy Doper dat uitstekende kritieken kreeg. Hij zal voordragen uit dit boek en tevens gexefnterviewd worden over zijn werk en ervaringen in Meudon.

Het is tevens de laatste dag van de expositie over de Meudon Residentie waar naast tekeningen van Jacob Groot ook werk te zien is van Emo Verkerk met onder meer een print van TT-coryfee Jan Thiel. Bovendien wordt werk getoond van Lam de Wolf met zeer recente documentatie over het Meudon-atelier alsmede fotox92s van Kas Oosterhuis en Ilona Lxe9nxe1rd, die in 1988/1989 in het atelier verbleven.    

www.cerclemeudon.nl

Aan een monoloog beginnen en opeens in het besef een riedel te acteren deze met een persiflage op een leeglopende doedelzak bexebindigen en zo te laten merken dat het een welgemeende u-kent-dat-natuurlijk-wel verzuchting betrof. Dat overkwam Erhart gistermiddag tijdens het overleg met het lokaal-politieke cultuurgenootschap en dat moest hij maar niet al te vaak doen. Niks geen voorkennis veronderstellen en vooral niet bij voorbaat hun eensgezindheid claimen, je zou er nog raar van op je neus kunnen gaan kijken. Frisheid behouden, enthousiaste gedrevenheid ten toon spreiden aangaande essentialia, wat op zich geen moeite kostte, maar dit ook aanwenden in zaken die misschien minder belangrijk lijken, maar daardoor niet van onmisbaar belang ontbloot. Je kunt de kern niet scheiden van de schil met al zijn vochtigheden, aanplaksproei, mediacondens, bureaucratistieken en geruchtenschimmel.

Erhart had kunst in zijn meest naakte bestaan altijd verdedigd en aangehangen als levensvoorwaarde in de overtuiging dat daar al het menselijke mee gemoeid en verbeeld kon worden in de eigen tijd, in euforie, in woede, in protest, in angst, in verdriet en als consolatie. Zelfs een theoretische invalshoek vanuit het spelprincipe als methode kon je hierin meenemen. Maar nooit als doodtij, nooit als vrijetijdsvervuilling. Op precies dat punt kon zijn betoog als een felle regenbui heftig inzakken en een enorm leegloop in gedrevenheid tot gevolg veroorzaken. Als er zinnen zich aandienden als x91maar zo werkt dat nietx92, kon je er bijna zeker van zijn dat er een fataal moment reeds was gepasseerd. Beleidskritiek verwarren met persoonlijke nadruk, serieuze analyse ontwaarden vanwege uitstraling, met hoe iemand bij je overkomt. Ideexebn afkeuren omdat  er gemorreld wordt aan de vrijheid van nutteloze tijd, aan de nutteloosheid van funmoralisme. Karaktermoord plegen omdat bestaansrecht, hoe nietig ook, ter discussie staat.

Macht aan het volk. Wat is dat, wie zijn dat en wat wil het? Er was Erhart veel aan gelegen om vriendelijk te zijn en nog meer vriendelijkheid te ontmoeten. Duidelijkheid in wat hij wilde, dat moest met topprioriteit zijn streven zijn. Daarin de boel meekrijgen xe9n meegxe9ven, juist als het om voor zijn doen niet-urgente kwesties betrof. Focussen in zijn beeldspraak met daarbij een hartelijk woord en een blij gezicht.

Het was Boekenweek 2011 en Erhart begon welgemoed aan een Nieuwe (Inleiding in de Geschiedenis van de) Filosofie.

Erhart had een nieuw boetekleed aangetrokken met veel en veelkleurige sterren en strepen. Deze had hij nog maar zeer onlangs aangeschaft. Om precies te zijn: hij had hem nog slechts op zicht. Er zouden nog ettelijke pasbeurten voor nodig zijn om ermee over straat te kunnen. Het was een kwestie van aanvoelen hoe de wind vat kreeg op de slippen en panden van het gewaad. Ook vereiste dat soms een hele nieuwe manier van lopen, van met je kniexebn draaien en met je armen zwaaien om ook nog eens de mensen normaal te kunnen bejegenen in het zo normaal mogelijk voorbijgaan aan de dagelijkse beslommeringen. Hoe de wereld in een handomdraai een ander gezicht te geven dat leek soms zo eenvoudig met andere kleren aan. Erhart behoorde tot die paar mensen die deze paradoxale wijsheid regelmatig het liefst meteen met de grond gelijk maakte zonder daar verder enige imperiale clichees of andere spreekwoordelijke open deuren voor te hoeven open trappen. Nee, echt, voor een ander gezicht, daar was poxebzie voor nodig.

Vandaar dat toen het bericht Erhart bereikte dat grote delen van Afrika zich wensten te ontdoen van politieke dwang en dictatoriale overheersing met het oog op individuele bevrijding dit hem enorm verraste en ontroerde. Want dit had hij niet zien aankomen. De gedachte, hoogstwaarschijnlijk min of meer onbewust ideologisch en cultuurrelativistisch gexefnspireerd overgenomen en nooit serieus aan een totaal andere these getoetst, was tot nu toe geweest dat sociale verandering in de vorm van postkoloniale democratisering was voorbehouden aan economisch intensief ontwikkelde modern opgekomen beschavingen. Natuurlijk waren er ook elders op de wereld wel ergens autonoom opererende gemeenschappen met een eigen variant op meer – in deze contreien van x91het Westenx92 – bekende vormen van volksbestuur en bureaucratie. Culturen die ethisch en maatschappelijk en religieus zichzelf de wet voorschreven in plaats van een boven de menigte verheven autoriteit de macht te geven. Maar hoe groot en hoe toekomstgericht waren die voorbeeldvolken? Niettemin moest Erhart diep in zijn hart kijkend bekennen dat hij de zwarte zwaan van een nieuw verbond tussen sociale emancipatie, gelijkheidsovertuigingen, traditionele verbintenissen en politieke solidariteit in de verste verte niet had zien aankomen. Nog steeds keek hij er vreemd tegenaan, maar hij stond inmiddels wel op de uitkijk. Met zijn boetekleed aan, met angst en beven schoorvoetend zijn eigen dystopische teleurstellingen dubbel kritisch onder de loep nemend tot op het genante af. Tevens gaf hij zich er rekenschap van, standaardprocedure op dit soort x91pasmomentenx92, dat grootschalige omwentelingen net als in de wetenschap ten koste gaan van behoudzucht. Was hij bereid zijn persoonlijk leven in te zetten of alleen een – zelfgemaakt- idee? Was ooit zijn eigen bevrijding destijds afwijkend geweest, achteraf gesproken, of marktcomform? Erhart keek naar de staat van zijn polymorfistisch gedrag en nam een glaasje melk. Een mens kon zich vergissen, daar leerde je van, maar hoeveel kon hij aan? Tot hoeveel verandering was hij genegen?

Een paar weken geleden op het Filmfestival Rotterdam in premixe8re gegaan, maar als scenario vorig jaar reeds gelauwerd in Cannes: de film Poetry van Chang-dong Lee.

De film speelt zich af in Zuid-Korea en gaat over de oudere vrouw Mija, die een cursus gedichten-schrijven volgt. Om haar heen spelen heel dichtbij allerlei verwikkelingen zich af, met een belangrijke rol voor haar kleinzoon die zich heeft misdragen. Poxebzie bestaat niet alleen uit schoonheid en troost is een van de mogelijke interpretaties. Lees het interview van Paul Caspers met de regisseur en de recensie van George Vermij. http://www.8weekly.nl/artikel/8982

Vertoning: draait nu landelijk in 5 bioscopen, onder anderen in Images/Poelestraat, Groningen (5 sterren).

Gedruis. Behoorlijk gedruis en flink tegen elkaar in. Zo kon je de eigentijdse kunstdiscussies wel benoemen. Erhart had wel eerder voor dit soort vuren gestaan en dankzij zijn historische sensaties al langer bewust meegemaakt, maar toch leek deze ontwikkeling weer iets nieuws te brengen. Het zou kunnen dat het hele cultuurpakket op elk gebied, ook internationaal, aan het scheuren en trekken was. Dat zou de huidige, ook lokale, dynamiek kunnen verklaren. Maar of dat kwalitatief ook turbulenter te volumeren mocht worden dan bijvoorbeeld halverwege het laatste decennium van de vorige eeuw kon betwijfeld worden.

Het grote verschil met toen moest in ieder geval vooral politiek geduid worden, precies vanwege de meerduidigheid van de discussies die ook in politieke kringen om de andere dag tot goedkope ontboezemingen en zuinige operaties aanleiding gaven. Was voorheen het artistieke eclecticisme een niche als vele anderen, nu werd deze niche meer en meer beschouwd als keuze van een gexebmancipeerd bewustzijn. Niet alleen gepolitiseerd van betekenis, maar ook in die geest richtinggevend ten opzichte van een reactionair gewortelde stijlidentiteit dicht bij huis. (Nou ja, zeg !)

Als Erhart zichzelf in die strijd geworpen zag, dan werd hij alleen maar onzekerder. En met rede, zou hij zelf willen opperen. Want het denken kan toch niet zonder lichamelijke kennis, of wel soms? Of ging hij teveel op in dit verklaren van veranderingen die bezien langs de meetlat van het leven nauwelijks een rimpel in de oerzee van de geschiedenis teweeg brachten en zeker onooglijk zouden lijken als men toch met gesloten ogen de toekomst tegemoet ging, afkerig voor wat er werkelijk aan de hand was?

Bijvoorbeeld had hij de pest aan de gedachte dat iedereen maar overal plezier, anderen zeiden dan x91inter-essex92, aan zou moeten beleven als voorwaarde voor erkenning en financixeble ondersteuning door wie dan ook. Evengoed kon hij wanhopig worden van de pretenties van eigen kwaliteit. Erhart zou zichzelf graag een keertje willen overschreeuwen om een statement te maken als dat zou helpen weer terug te kunnen keren in zijn behaaglijk gezonde ritme van actieverende kunst, natuur en erotiek. Sloom, denderend en renderend. Maar het scheen dat ook de gehele middenklasse van slag was, in haar weerbaarheid aangetast en dat had in diverse culturele sferen zijn repercussies. Wie kon je nog vertrouwen, welke discipline was van onverdachte context?

Erhart overwoog opnieuw de aanleg van een groentetuintje achter het huis. Zijn Land. Weliswaar op nauwelijks een postzegelformaat, maar wel met de kardinale eigenschap het in eigen hand te kunnen houden. Hij moest zich beheersen, van het voorjaar.

De roep om betrokkenheid van kunstenaars bij de publieke zaak heeft de afgelopen 15 jaar geculmineerd in zowel een academisch discours x96 de literaire Vaessenspolemiek x96 als in populair debat betreffende de noodzakelijkheid van een breed publiek x96 zie onder veel meer de H.Zijlstrastellingname om bijvoorbeeld financixeble ondersteuning acceptabel te maken.

Was het sociale engagement eerst vooral een zaak van beeldend kunstenaars, daarna kwamen spoedig de literatoren en nu zijn ook muzikanten opgeroepen zich aan de balie te vervoegen. x93Maar tot welke school de muzikant ook behoort, hij brandt niet zijn vingers aan de eigentijdse werkelijkheidx94 (Hester Carvalho, Nrc, 30 dec.2010). Het zou kunnen dat wat critici ooit onder x91avantgardex92 verstonden, nu als inhoudelijk gegeven van elke uitvoerende kunstenaar wordt verwacht. Dat wil zeggen, de opdracht aan de kunstenaar is zich x96 als x91barometerx92- te voegen naar een essentixeble verbeelding van de tijdgeest. Of beter nog, in zijn werk een voorproefje te geven van de (technologische) trends en lifestyle innovaties die we hebben meegemaakt en graag nog willen meemaken, maar waarvan we nog niet weten hoe die in onze cultuur een generatiekloof kunnen weerspiegelen.

Wordt het weer tijd voor een underground of moeten critici beter luisteren? Het denken in stromingen en stijlen lijkt overigens zijn beste tijd gehad te hebben. Fragmentering, versnippering, individualisering, emancipatie, de hedendaagse mens wil op zijn eigen vormgeving beoordeeld worden. Tenzij een opstand (her)groepering noodzakelijk maakt.

Aanstaande donderdag, de 27e Januari, tijdens de landelijke Gedichtendag wordt in Assen weer een poxebzieavond georganiseerd bij Podium Iwema. Het format van vorig jaar wordt waarschijnlijk ook nu gehanteerd, hetgeen betekend dat dichters worden uitgenodigd om voor te dragen en dat er tussen de voordrachten korte interviews worden gehouden onder redactie van radiofenomeen Het Lokale Brein. Naast de stadsdichter Mischa van Huijstee heeft ook Menno Wigman, schrijver van onder meer de gedichtendagbundel 2006, bevestigd aanwezig te zullen zijn. De volledige lijst van dichters wordt later bekend gemaakt. Adres: Podium Iwema Assen, Gedempte Singel 11.

De jongens op de brandweerauto zongen van xb4Geef me de horizon, geef me nieuwe wegenxb4. Deze wegen waren hun huis zeiden ze even later. Echte reizigers, met de luit, de lust en de viool stevig aan het hart geklemd. Tussendoor hun liederen werd gelukkig ook wel weer de draak gestoken met die nomadenliefde die paste op het oppervlak van een tandenborstel. Zoniet dan gaf Erhart daarmee rustig zijn eigen zielsverwantschap in een beknopte weergave bloot (resultante van een jarenlange, niet bepaald gewone studie naar emotionaliteit wat sommigen de kern van muziek xfcberhaupt noemen).

Zoals een hippe vormgever nogmaals op televisie propageerde, leken zijn nieuwe wegen net even iets anders als de bekende die iedereen wel eens bewandelde of had gezien. Maar een populaire kunstcriticus had weer beweerd dat je als kunstenaar toch echt beter heel duidelijk kon zijn over je eigen inspiratiebronnen, al verwarde deze krantenjongenstem inhoudelijke met formele voorkeuren. Want daar kon Erhart heel koel in zijn. Overtuigingen die gebaseerd waren op gevoelsmatige identificatie kon je beschouwen als voorkeuren. Daarbij zijn inspiratiebronnen op zich geen garantie voor een interessante ontwikkeling als er niets mee gedaan werd en als er al iets mee gedaan werd dan werd het vaak alleen maar boeiend en veelzeggend als men de onwrikbaarheid van de persoonlijke interpretatie als demonstratie van het eigen gelijk, in de overtuiging als voorkeur geplaceerd, opzij kon zetten.

Maar goed hij wilde best wel toegeven dat in zijn binnenzak er regelmatig analyses rondslingerden met orixebntatiepunten die zichzelf zouden kunnen verklaren of daartoe een begin zouden kunnen aanleveren. Bijvoorbeeld dat hij meer in gedachten verkeerde dan zijn handen wilde toegeven en DAAROM gerust een conceptueel model als drijfveer zou moeten accepteren. Tegelijkertijd, misschien ondanks, had hij een levenslange bewondering voor de nogal tegengestelde bewegingen van die Bruecke en el Surrealismo. En dan beperkte hij zich tot twee hoofdmomenten terwijl hij net zo goed een handvol kunstenaars had kunnen noemen die hij altijd met zich meedroeg. Zij corrigeerden hem, zij mochten om beurten zijn vorm en structuur bepalen. Voor de rest bestond zijn arbeid uit geschiedenis, uit een eclectische hoeveelheid van stijlvolle schoonheid en actuele gruizigheid. Om dat voor verstarring te behoeden oefende hij zijn ogen in robuustheid. Daar kon hij nog tijden mee overweg. Zijn takenpakket was niet overdreven maar wel congruent en redelijk licht.